Μπορώ να ταξιδέψω ενώ εκκρεμεί ποινική υπόθεση;

Μπορεί κάποιος να ταξιδέψει στο εξωτερικό όταν έχει εκκρεμή ποινική υπόθεση; Ποιοι περιοριστικοί όροι μπορεί να επιβληθούν και πότε απαγορεύεται η έξοδος από τη χώρα;

Η εκκρεμότητα μιας ποινικής υπόθεσης δεν συνεπάγεται αυτομάτως περιορισμό στην ελευθερία μετακίνησης. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιβληθούν περιοριστικοί όροι που επηρεάζουν τη δυνατότητα ταξιδιού, ιδίως στο εξωτερικό.

Η απαγόρευση εξόδου από τη χώρα αποτελεί έναν από τους περιοριστικούς όρους που μπορούν να επιβληθούν στο πλαίσιο μιας ποινικής διαδικασίας, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις.

Στο άρθρο αυτό εξετάζουμε πότε επιτρέπεται το ταξίδι, υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να απαγορευτεί η έξοδος από τη χώρα, τι ισχύει για τις μετακινήσεις εντός Ελλάδας και πώς μπορεί να ζητηθεί η άρση ή η τροποποίηση ενός περιοριστικού όρου.

Μπορώ να ταξιδέψω ενώ εκκρεμεί ποινική υπόθεση;

Κατά κανόνα, η εκκρεμότητα μιας ποινικής υπόθεσης δεν στερεί αυτομάτως από τον κατηγορούμενο το δικαίωμα ελεύθερης μετακίνησης, ούτε συνεπάγεται ότι απαγορεύεται να ταξιδέψει στο εξωτερικό.

Ωστόσο, η δυνατότητα μετακίνησης μπορεί να περιοριστεί εφόσον έχουν επιβληθεί συγκεκριμένοι περιοριστικοί όροι ή άλλα μέτρα που επηρεάζουν την ελευθερία μετακίνησης του προσώπου.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το περιεχόμενο της δικαστικής ή εισαγγελικής διάταξης, καθώς και το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η ποινική διαδικασία.

Επομένως, πριν από οποιοδήποτε ταξίδι, είναι σημαντικό να εξακριβώνεται εάν υπάρχουν ενεργοί περιοριστικοί όροι και ποιο ακριβώς είναι το περιεχόμενό τους.

Τι είναι η απαγόρευση εξόδου από τη χώρα;

Η απαγόρευση εξόδου από τη χώρα αποτελεί περιοριστικό όρο που μπορεί να επιβληθεί σε κατηγορούμενο στο πλαίσιο της ποινικής διαδικασίας, όταν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις.

Με την επιβολή του συγκεκριμένου όρου, ο κατηγορούμενος δεν επιτρέπεται να μεταβεί εκτός Ελλάδας, για όσο χρονικό διάστημα ο περιορισμός εξακολουθεί να ισχύει.

Σκοπός των περιοριστικών όρων είναι, μεταξύ άλλων, να διασφαλιστεί η παρουσία του κατηγορουμένου κατά τη διάρκεια της ανάκρισης και της δικαστικής διαδικασίας, καθώς και να αποτραπεί ο κίνδυνος τέλεσης νέων αξιόποινων πράξεων.

Η απαγόρευση εξόδου δεν επιβάλλεται αυτομάτως σε κάθε ποινική υπόθεση. Αποτελεί συγκεκριμένο δικονομικό μέτρο, το οποίο πρέπει να δικαιολογείται από τις περιστάσεις της υπόθεσης και να πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.

Πότε μπορεί να επιβληθεί απαγόρευση εξόδου από τη χώρα;

Η απαγόρευση εξόδου από τη χώρα μπορεί να επιβληθεί κατά τη διάρκεια της ποινικής προδικασίας, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις για την επιβολή περιοριστικών όρων.

Για την αξιολόγηση της αναγκαιότητας ενός τέτοιου μέτρου λαμβάνονται υπόψη στοιχεία που αφορούν την υπόθεση και τον κατηγορούμενο.

Ειδικότερα, μπορεί να συνεκτιμηθούν:

• Η ύπαρξη σοβαρών ενδείξεων ενοχής για την αποδιδόμενη αξιόποινη πράξη

• Οι συγκεκριμένες περιστάσεις της υπόθεσης και η ανάγκη διασφάλισης της παρουσίας του κατηγορουμένου στις αρμόδιες δικαστικές αρχές

• Τυχόν ενδείξεις ή συγκεκριμένα περιστατικά που συνδέονται με κίνδυνο φυγής

• Η ανάγκη αποτροπής τέλεσης νέων αξιόποινων πράξεων

Η επιβολή περιοριστικών όρων δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στη σοβαρότητα της κατηγορίας. Απαιτείται να συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις και να αιτιολογείται η αναγκαιότητα του συγκεκριμένου μέτρου.

Επιπλέον, η απαγόρευση εξόδου μπορεί να επιβληθεί αυτοτελώς ή σε συνδυασμό με άλλους περιοριστικούς όρους, ανάλογα με τα δεδομένα κάθε υπόθεσης.

Μπορώ να ταξιδέψω εντός Ελλάδας ενώ εκκρεμεί ποινική υπόθεση;

Ναι, κατά κανόνα η εκκρεμότητα μιας ποινικής υπόθεσης δεν εμποδίζει τις μετακινήσεις εντός Ελλάδας.

Η απαγόρευση εξόδου από τη χώρα αφορά τη μετάβαση στο εξωτερικό και δεν συνεπάγεται από μόνη της απαγόρευση μετακίνησης εντός της ελληνικής επικράτειας.

Ωστόσο, πρέπει να εξετάζεται εάν έχουν επιβληθεί και άλλοι περιοριστικοί όροι, όπως η απαγόρευση μετάβασης ή διαμονής σε συγκεκριμένο τόπο.

Επομένως, η δυνατότητα μετακίνησης εντός Ελλάδας εξαρτάται και από το ακριβές περιεχόμενο των περιορισμών που ενδεχομένως έχουν επιβληθεί στον κατηγορούμενο.

Τι ισχύει για τα ταξίδια στο εξωτερικό όταν εκκρεμεί ποινική υπόθεση;

Η δυνατότητα ταξιδιού στο εξωτερικό εξαρτάται πρωτίστως από το εάν έχει επιβληθεί περιοριστικός όρος απαγόρευσης εξόδου από τη χώρα ή εάν υφίσταται άλλη ενεργή δικαστική δέσμευση που εμποδίζει τη μετακίνηση.

Ειδικότερα, πριν από ένα ταξίδι στο εξωτερικό πρέπει να εξετάζεται εάν:

• Έχει επιβληθεί απαγόρευση εξόδου από τη χώρα

• Υπάρχουν άλλοι περιοριστικοί όροι που επηρεάζουν τηδυνατότητα μετακίνησης ή διαμονής στο εξωτερικό

• Υφίσταται ενεργή δικαστική διάταξη ή άλλη νόμιμη δέσμευση που εμποδίζει την αναχώρηση

• Υπάρχει υποχρέωση εμφάνισης ενώπιον ανακριτικής, εισαγγελικής ή δικαστικής αρχής σε συγκεκριμένη ημερομηνία

Η ύπαρξη ποινικής υπόθεσης δεν αρκεί από μόνη της για να απαγορευτεί ένα ταξίδι. Αντίστοιχα, όμως, η απουσία ενημέρωσης για την ύπαρξη περιοριστικών όρων δεν σημαίνει ότι αυτοί δεν ισχύουν.

Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να προηγείται έλεγχος της δικονομικής κατάστασης και των τυχόν αποφάσεων που έχουν εκδοθεί πριν από οποιαδήποτε αναχώρηση από τη χώρα.

Μπορεί να αρθεί ή να τροποποιηθεί η απαγόρευση εξόδου από τη χωρά;

Ναι. Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ο κατηγορούμενος μπορεί να ζητήσει την άρση ή την αντικατάσταση των περιοριστικών όρων που του έχουν επιβληθεί, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης εξόδου από τη χώρα.

Το σχετικό αίτημα εξετάζεται από την αρμόδια δικαστική αρχή, ανάλογα με το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η ποινική διαδικασία και την αρμοδιότητα που προβλέπει ο νόμος.

Για την αξιολόγηση ενός τέτοιου αιτήματος μπορεί να συνεκτιμηθούν στοιχεία όπως:

• Η διάρκεια ισχύος των περιοριστικών όρων

• Η μέχρι τότε συμμόρφωση του κατηγορουμένου με τις υποχρεώσεις του

• Η πορεία της ποινικής υπόθεσης

• Η ύπαρξη συγκεκριμένων εγγυήσεων ότι ο κατηγορούμενος θα εξακολουθήσει να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις του απέναντι στις δικαστικές αρχές

Η άρση ή η τροποποίηση ενός περιοριστικού όρου δεν είναι αυτόματη. Απαιτείται η υποβολή και αξιολόγηση σχετικού αιτήματος, με βάση τα πραγματικά δεδομένα και τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης.

Σημαντικό: Η απλή υποβολή αιτήματος για άρση ή τροποποίηση ενός περιοριστικού όρου δεν σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος μπορεί να ταξιδέψει μέχρι να εκδοθεί η σχετική απόφαση. Ο υφιστάμενος περιορισμός εξακολουθεί να ισχύει, εφόσον δεν έχει αρθεί ή τροποποιηθεί αρμοδίως.

Τι βλέπουμε συχνά στην πράξη σε υποθέσεις απαγόρευσης εξόδου;

Στην πράξη, αρκετοί κατηγορούμενοι δεν γνωρίζουν εάν τους έχουν επιβληθεί περιοριστικοί όροι, ποιο είναι το ακριβές περιεχόμενό τους ή εάν εξακολουθούν να ισχύουν.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν πρόκειται να πραγματοποιηθεί ταξίδι στο εξωτερικό για επαγγελματικούς, οικογενειακούς ή άλλους προσωπικούς λόγους.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο κατηγορούμενος θεωρεί ότι η απαγόρευση εξόδου έχει παύσει να ισχύει επειδή έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα από την επιβολή της ή επειδή έχει μεταβληθεί η πορεία της ποινικής υπόθεσης.

Ωστόσο, η παρέλευση του χρόνου ή η μεταβολή ορισμένων πραγματικών περιστατικών δεν συνεπάγεται αυτομάτως την άρση του περιοριστικού όρου.

Επιπλέον, η επιβολή, τροποποίηση ή άρση της απαγόρευσης εξόδου συνδέεται και με την ενημέρωση των αρμόδιων αστυνομικών υπηρεσιών και την αντίστοιχη καταχώριση ή διαγραφή του σχετικού διοικητικού μέτρου.

Για τον λόγο αυτό, πριν από ένα προγραμματισμένο ταξίδι είναι απαραίτητο να έχει προηγηθεί έλεγχος τόσο της δικαστικής κατάστασης όσο και της ισχύος τυχόν απαγόρευσης εξόδου.

Συχνές Ερωτήσεις για τα ταξίδια και την εκκρεμή ποινική υπόθεση

1) Αν έχω εκκρεμή ποινική υπόθεση, μπορώ να ταξιδέψω στο εξωτερικό;

Ναι, κατά κανόνα η εκκρεμότητα μιας ποινικής υπόθεσης δεν απαγορεύει αυτομάτως το ταξίδι στο εξωτερικό. Ωστόσο, εάν έχουν επιβληθεί περιοριστικοί όροι ή άλλες δικαστικές δεσμεύσεις που απαγορεύουν την έξοδο από τη χώρα, η μετακίνηση δεν επιτρέπεται όσο αυτοί εξακολουθούν να ισχύουν.

2) Αν έχω δικαστήριο, μπορώ να ταξιδέψω πριν από τη δικάσιμο;

Η ύπαρξη προσδιορισμένης δικασίμου δεν συνεπάγεται από μόνη της απαγόρευση ταξιδιού. Ωστόσο, ο κατηγορούμενος οφείλει να τηρεί τις υποχρεώσεις του απέναντι στο δικαστήριο και να διασφαλίζει την παρουσία του όταν αυτή απαιτείται.

Πρέπει επίσης να εξετάζεται εάν υπάρχουν ενεργοί περιοριστικοί όροι.

3)Πώς μπορώ να μάθω αν έχω απαγόρευση εξόδου από τη χώρα;

Η ύπαρξη απαγόρευσης εξόδου πρέπει να ελέγχεται με βάση τις σχετικές δικαστικές ή εισαγγελικές διατάξεις και την πορεία της ποινικής υπόθεσης.

Η εξέταση της δικογραφίας και η επικοινωνία με τις αρμόδιες αρχές, μέσω της κατάλληλης διαδικασίας, μπορούν να βοηθήσουν στην εξακρίβωση του εάν υπάρχει ενεργός περιορισμός.

4) Μπορώ να ταξιδέψω εντός Ελλάδας αν μου έχει επιβληθεί απαγόρευση εξόδου;

Ναι. Η απαγόρευση εξόδου από τη χώρα αφορά τη μετάβαση στο εξωτερικό και δεν απαγορεύει από μόνη της τις μετακινήσεις εντός Ελλάδας. Ενδέχεται, ωστόσο, να ισχύουν και άλλοι περιοριστικοί όροι που πρέπει να εξεταστούν ξεχωριστά.

5) Μπορώ να ζητήσω άδεια να ταξιδέψω στο εξωτερικό ενώ έχω απαγόρευση εξόδου;

Μπορεί να υποβληθεί αίτημα για την άρση ή την τροποποίηση του περιοριστικού όρου, ανάλογα με τις περιστάσεις και το στάδιο της ποινικής διαδικασίας.

Το αίτημα πρέπει να αιτιολογείται και να αξιολογείται από την αρμόδια αρχή. Μέχρι να υπάρξει σχετική απόφαση, η απαγόρευση εξακολουθεί να ισχύει.

6) Μπορεί να αρθεί η απαγόρευση εξόδου από τη χώρα πριν από τη δίκη;

Ναι. Υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις μπορεί να ζητηθεί η άρση ή η αντικατάσταση των περιοριστικών όρων ακόμη και πριν από την εκδίκαση της υπόθεσης.

Η σχετική κρίση εξαρτάται από τα δεδομένα της υπόθεσης και την αξιολόγηση της αρμόδιας δικαστικής αρχής.

7) Τι συμβαίνει αν προσπαθήσω να ταξιδέψω ενώ έχω απαγόρευση εξόδου;

Εάν υπάρχει ενεργή απαγόρευση εξόδου, η αναχώρηση από τη χώρα δεν επιτρέπεται. Η παραβίαση περιοριστικών όρων μπορεί να έχει σοβαρές δικονομικές συνέπειες και, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, να οδηγήσει ακόμη και στην αντικατάστασή τους με αυστηρότερο μέτρο, όπως η προσωρινή κράτηση.

8) Αν έχει περάσει μεγάλο χρονικό διάστημα από την επιβολή της απαγόρευσης, εξακολουθεί να ισχύει;

Η παρέλευση του χρόνου δεν συνεπάγεται αυτομάτως την άρση της απαγόρευσης εξόδου. Πρέπει να εξετάζεται εάν έχει εκδοθεί μεταγενέστερη απόφαση που τροποποιεί ή αίρει τον συγκεκριμένο περιοριστικό όρο και εάν έχει ολοκληρωθεί η απαιτούμενη διαδικασία ενημέρωσης των αρμόδιων υπηρεσιών.

9) Μπορώ να ταξιδέψω για επαγγελματικούς ή οικογενειακούς λόγους αν έχω περιοριστικούς όρους;

Οι επαγγελματικοί, οικογενειακοί ή άλλοι σοβαροί προσωπικοί λόγοι μπορούν να προβληθούν στο πλαίσιο αιτήματος για την άρση ή την τροποποίηση των περιοριστικών όρων.

Ωστόσο, η ύπαρξή τους δεν αίρει αυτομάτως την απαγόρευση εξόδου. Απαιτείται αξιολόγηση από την αρμόδια αρχή και έκδοση σχετικής απόφασης.

Νομική υποστήριξη σε υποθέσεις περιοριστικών όρων και απαγόρευσης εξόδου;

Οι περιοριστικοί όροι και οι απαγορεύσεις μετακίνησης απαιτούν προσεκτική νομική αξιολόγηση, καθώς επηρεάζουν άμεσα την προσωπική ελευθερία του κατηγορουμένου και τη δυνατότητά του να μετακινείται εντός ή εκτός της χώρας.

Η αντιμετώπιση τέτοιων ζητημάτων προϋποθέτει εξέταση της δικογραφίας, αξιολόγηση των αποφάσεων που έχουν εκδοθεί και διερεύνηση των νόμιμων δυνατοτήτων για την άρση ή την τροποποίηση των περιοριστικών όρων.

Το δικηγορικό μας γραφείο στη Θεσσαλονίκη δραστηριοποιείται συστηματικά στον τομέα του Ποινικού Δικαίου από το 2010, παρέχοντας νομική υποστήριξη σε ποινικές υποθέσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στις υποθέσεις ναρκωτικών.

Ο Δικηγόρος Παρ' Αρείω Πάγω Χρήστος Τερζίδης, Ποινικολόγος και Διδάκτωρ Νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στο αντικείμενο των ναρκωτικών, διαθέτει πολυετή εμπειρία στον χειρισμό ποινικών υποθέσεων και στην εκπροσώπηση κατηγορουμένων ενώπιον των αρμόδιων δικαστικών αρχών.

Επικοινωνία με Δικηγόρο Ποινικού Δικαίου στη Θεσσαλονίκη

Κάθε ποινική υπόθεση έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες και απαιτεί εξατομικευμένη αξιολόγηση των πραγματικών περιστατικών και των στοιχείων της δικογραφίας.

Εάν σας έχει επιβληθεί απαγόρευση εξόδου από τη χώρα ή άλλος περιοριστικός όρος, είναι σημαντικό να εξεταστεί εγκαίρως το περιεχόμενο και η ισχύς του, καθώς και οι δυνατότητες που προβλέπει η νομοθεσία για την άρση ή την τροποποίησή του.

Για νομική υποστήριξη σχετικά με την υπόθεσή σας, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το δικηγορικό μας γραφείο στη Θεσσαλονίκη  στο  6977424779  ή  βρείτε μας σε  Viber  και  WhatsApp  στον ίδιο αριθμό.

Μπορείτε επίσης να αποστείλετε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στο  terzidislaw@yahoo.gr  σχετικό διαθέσιμο υλικό, ώστε να αξιολογηθούν στο πλαίσιο της επικοινωνίας μας.